GPS Navigatie

Laatste update 21-09-2017

Ik gebruik zelf al jaren handheld Garmin toestellen om routes mee te lopen in onbekend gebied. Ik ben juist met zo’n handheld gaan lopen omdat er nog geen horloges met GPS waren. Nu is dat wel anders maar de mogelijkheden van de GPS horloges is nog wel erg beperkt. Het display is erg klein en de batterij capaciteit is erg kort. Voor noodgevallen is het prima maar om lange routes mee te lopen kun je het vergeten.

Zelf heb ik de Garmin 550T gehad en heb nu de Garmin 64S. Ik ben overgestapt omdat ik liever geen touchscreen meer wilde en ook wel aan toestel met snellere processor toe was.
Achteraf moet ik zeggen dat een toestel met knoppen een stuk handiger werkt. Intuïtief druk je gemakkelijk op de juiste knoppen. Met een touchscreen moet je steeds kijken waar je moet drukken en zeker als je handschoenen aan hebt gaat dit handiger met knoppen. Als je even snel wilt in- en uitzoomen zijn knoppen simpelweg toch handiger.

De mogelijkheden van een Garmin moet je wel even onder de knie krijgen. De belangrijkste functies zijn toch wel het gebruik van GPX bestanden, Waypoints, Hoogteprofielen, diverse soorten coördinaten.

Een Waypoint is niet meer dan een coördinaat die een locatie bepaalt.
Nav_Waypoint

Een GPX bestand is niet meer dan een aaneengesloten reeks waypoints die een route voorstellen.

Hoogteprofielen geven de helling van een route aan. Als je een GPX bestand hebt ingeladen in je Garmin kun je ook heel gemakkelijk zien hoe ver het nog omhoog of omlaag gaat. Groen is wat je al gedaan hebt en blauw is wat komen gaat. Daar tussenin zit jij dus. Daarmee kun je dus goed inschatten hoe zwaar het aankomende stuk gaat zijn. Ik gebruik dit zelf veel maar zie bijna niemand dit gebruiken. Gemiste kans. Wel moet ik er even bij zeggen dat de gratis kaarten die je links en rechts van het internet kunt plukken vaak niet overweg kunnen met deze functionaliteit. Echte Garmin topo kaarten is dus wel aan te raden.
Hoogtemeters

Coördinaten worden worden op verschillende manieren weergegeven. In graden of in decimalen, of een combinatie daarvan. Het is dus belangrijk te weten welke notatie je ingesteld in hebt je Garmin. Een getalletje verkeerd invoeren en je zit er zo een heel stuk naast.
Een eenvoudige tool die je coördinaten naar alle mogelijke notaties omzet is deze: http://www.gpscoordinaten.nl/converteer-utm-coordinaten.php. Misschien ook handig om die tool in je telefoon op te slaan voor het geval je ooit moet communiceren met hulpdiensten en je in ieder geval met de juiste coordinaten communiceert. Hieronder een schermafdruk van de tool. Er zijn wel meer tools die hetzelfde doen.

Schermafdruk 2017-05-20 10.02.05

Ikzelf gebruik altijd de combinatie coördinaten die bij het input veld zijn ingevoerd… decimalen dus.

De Tripcomputer is een handig dashboard waarin je alle nodige info kunt zien en ook zelf de venstertjes in kunt stellen. Die je hierin ziet zijn voor mij persoonlijk de handigste. In ieder geval belangrijk om de locatie coördinaten erin te hebben staan. Als je in nood bent kun je snel je locatie doorgeven en hoef je niet moeilijk te zoeken in je apparaat. Als je zwaar onderkoeld of niet meer gefocussed bent gaat dit namelijk niet meer zo makkelijk.

Nav_Tripcomputer

Tijdens het gebruik van je GPS is het zo dat je vaak zult in- en uitzoomen. Als je op wat langere stukken aan het lopen bent die overzichtelijk zijn dan kun je wat meer uitzoomen. Ik zoom dan maximaal uit tot 300 meter. Als je in een gedeelte bent waar niet echt duidelijk is waar je naartoe moet kun je wat meer inzoomen. Ik zoom dan max in tot 50 meter. Hieronder twee schermpjes, de ene is op 50 meter en de andere is op 120 meter. Dit staat ook in het display bovenin.

Veel tegenstanders van GPS apparaten die juist kaart en kompas ambiëren geven aan dat je met een GPS apparaat geen goed gevoel met de omgeving krijgt. Daar ben ik het dus zeker niet mee eens! Allereerst is het zo dat je voordat je een race gaat lopen je de route soort van gememoriseerd moet hebben zodat je weet waar je je op de route/kaart begeeft als je onderweg bent. Van te voren bestuderen wat je gaat doen is dus erg belangrijk, niet alleen weten wat er zich direct op de route bevind maar ook net daarbuiten. Misschien handig te weten dat er een straat verderop een supermarkt is waar je kunt bijtanken of dat er ergens een punt is waar je kunt schuilen bij slecht weer.
Als je goede topo kaarten hebt is het goed om regelmatig met in- en uitzoomen de kaart te bekijken en niet suf het lijntje te volgen. Je let daarbij op hoogtelijnen zodat je weet wat er aan hoogteverschillen aan zit te komen en weet in welke richting de route een stuk verderop gaat. Ook moet je om kunnen gaan met herkenningspunten op je gps-topo. Ik heb het dan over gebouwen, hoogspanningsmasten, wegen, paden, bergtoppen, rivieren, bosbouw, akkerbouw, etc. Deze staan op de echte Garmin topo kaarten goed aangegeven. OSM kaarten of anderen vaak weer net even wat minder. Als je hier niet mee werkt en suf het lijntje van je ingeladen route volgt kun je net zo goed een goedkope Etrex 10 zonder kaart en scherm met grijswaarden kopen.

Stu Westfield is expeditie leider, berggids en is safety coordinator voor races als de Legends Trail en de Spine Ultra. Als iemand weet wat er mis kan gaan met navigeren is hij het wel. Misschien is het wel handig om deze blog van Stu Westfield eens te lezen over navigeren: http://stuwestfield.blogspot.nl/2013/12/008-navigation-tools-for-2014-spine-race.html
Dat je weet hoe je met kaart en kompas om moet gaan en deze altijd bij je moet hebben ben ik het zeker wel mee eens. Nooit op één paard wedden. Maar ik heb dit altijd ergens onderin mijn racevest zitten en zal er pas uit komen als ik echt niet meer weet waar ik zit en mijn GPS me zwaar in de steek gelaten heeft.

Nav_Map-120mtr Nav_Map-50mtr

Batterijen
Als je geen zin hebt om regelmatig batterijen te verwisselen of niet zo veel mee wilt sjouwen dan moet je Energizer Ultimate Lithium L91 AA batterijen hebben. Deze gaan zeker 24 uur mee als je je apparaat intensief gebruikt. Normale Duracell Alkaline batterijen gaan maar iets van 5 á 6 uur mee. Uiteraard zijn er ook nog andere Lithium alternatieven maar deze zijn super.
Het is ook handig om een hoofdlamp te nemen die dezelfde batterijen gebruikt zodat je gemakkelijk kunt uitwisselen.
Neem in ieder geval altijd apparatuur met AA batterijen zodat je in nood eventueel onderweg kunt kopen of lenen van andere lopers. Bij elk benzinestation, winkel, etc kun je AA’s krijgen. Tip: In de meeste TV afstandsbedieningen zitten AA’s.
ENERGIZER_ULTIMATE_LITHIUM_AA_L91

Noorden boven
Je TomTom in de auto heb je waarschijnlijk zo ingesteld dat de rijrichting altijd naar boven is. Dit is dus wat je zeker niet moet doen met je Garmin. Tijdens het navigeren in het terrein is het namelijk handiger om het Noorder boven te hebben. Daardoor kun je je beter oriënteren en weet je of je naar het Noorden of juist naar het Zuiden loopt. Als je een route richting het Zuiden aan het lopen bent moet je dus op je apparaat naar beneden lopen, als je dus een andere kant op loopt ga je verkeerd. Als de looprichting boven staat ingesteld draait je kaart ook continu op het scherm. Het kan namelijk ook wel eens zijn dan de ontvangst net even iets minder is en dan kan hij zomaar het scherm verdraaien.

Touwtje zodat je hem niet verliest
Zorg dat je een touwtje of iets anders aan je Garmin gemaakt hebt. Tijdens het lopen heb je hem ergens in een vak op je racevest zitten of je hebt hem in je hand. Je wilt hem niet verliezen of op de rotsen laten ketsen.
Garmin met koord

Routering of niet
Als je met Basecamp routes maakt en je Basecamp staat op een bepaalde routering ingesteld dan wil dit nog niet zeggen dat die routering mee over gaat naar je handheld als je een route overzet. Hij zal dan de routering gebruiken die ingesteld staat op je handheld. Het kan dan dus zomaar zijn dan hij je een heel andere route wil laten lopen. Het einddoel zal dan wel hetzelfde zijn.
Persoonlijk gebruik ik Basecamp helemaal niet. Ik heb het wel op de computer maar het werkt niet vlot genoeg en uiteindelijk kun je alles als je maar overweg kunt met een site als afstandmeten.nl, gpsies.com of ridewithgps.com.
Op zo’n site kun je ook heel goed al je routes archiveren om later weer te downloaden als GPX. Ook handig als je ergens op vakantie bent en je een route moet hebben die je ooit gemaakt hebt. Overal staan wel computers en je apparaat en een mini-USB kabeltje heb je altijd wel bij je.
Persoonlijk vindt ik het het handigst om gewoon een GPX bestand in te laden en de lijn op het scherm te volgen.

Geheugenkaartje
Belangrijk is om een goed merk en een snelle klasse 10 microsd van 32gb in je Garmin te stoppen. Dit om kaarten die je vanaf je kaartje gebruikt sneller op het scherm te laten opbouwen en voor een goed gevoel onderweg. Toch lullig als je kaart materiaal ineens verdwenen is.
Maar ook heel belangrijk is dat je dat kleine kaartje ook even vast plakt met een plakbandje. Erachter komen dat je tijdens het verwisselen van je batterijen in het donker in een bos ergens tussen de bladeren in een plas water je kaartje moet zoeken is niet handig :-)
Vertrouw niet op dat schuifje dat het kaartje zogenaamd op zijn plek moet houden. Als je toestel een keer op de grond valt of je een keer ergens tegenaan stoot kan hij al los schieten.

gpskaartje

GPX bestanden combineren
Het komt wel eens voor dat je meerdere GPX bestanden aan elkaar wilt knopen. Dit kan een redelijk omslachtig werkje zijn als je ze eerst allemaal in een site als afstandmeten.nl moet laden om ze vervolgens weer te combineren. Met deze site kun je per 5 GPX bestanden er eentje van maken. Mocht je heel veel moeten doen dan kun je de gecombineerde bestanden natuurlijk weer combineren. Heb laatst 32 bestanden aan elkaar moeten knopen en was in 5 minuten klaar.
http://joewein.net/bike/gpxmerge/

Routes
Als je nog wat routes zoekt… dan klik hier maar…

Harde reset van je apparaat
Als er om wat voor reden geen beweging meer in je apparaat zit dan kun je een harde reset doen. Daarbij ben je wel alle gegevens kwijt die erop staan en komt hij terug in de zogenaamde fabrieksinstellingen stand. Het kan wel eens voorkomen dat je bijvoorbeeld een corrupt GPX bestand in je apparaat zet of iets anders wat niet goed gaat… dit kan alles blokkeren en je apparaat start bijvoorbeeld helemaal niet meer door en blijft hangen in de opstart modus. Voor een harde reset moet je apparaat uit staan. Je houdt de knoppen “ENTER” en “PAGE” ingedrukt als je je apparaat aan zet. Je krijgt dan de keuze om je apparaat te resetten. Je bevestigd en laat hem weer opstarten. Dat is alles en je kunt hem nu weer opnieuw instellen zoals je hem wilt hebben. Tip: zorg dat je voordat je op pad gaat je apparaat aangezet hebt, je kaartmateriaal gechecked hebt, je routes erin hebt staan en je hem dus kunt opstarten. Ik heb het serieus meegemaakt met een race dat bij de start iemand helemaal geen kaartmateriaal erin had staan en iemand anders zijn apparaat niet meer op wilde starten. (ik noem geen namen :-) )

Hier een filmpje dat ik tegenkwam op internet. Het is wel met het 62 model maar werkt hetzelfde:


Enkele sites die je moet kennen om je Garmin goed te kunnen gebruiken:

Duitse site waar je gedetailleerde kaarten van heel Europe gratis kunt downloaden voor je Garmin:
http://www.wanderreitkarte.de

De website om je OpenStreetMaps van heel de wereld te downloaden:
http://garmin.openstreetmap.nl/

Persoonlijk vind ik Afstandmeten.nl de beste en meest gebruiksvriendelijke site om je routes te archiveren en te bewerken. Ook kun je ze hier gemakkelijk als GPX bestand weer downloaden.:
http://www.afstandmeten.nl/

Ook eg uitvoerige site waar veel routes te vinden zijnis Ride with GPShttps://ridewithgps.com/

Op GPSies kun je heel veel routes vinden over heel de wereld. Is een handige site. Deze corrigeert ook je afstand naar hoogteprofiel. http://www.gpsies.com/

Meerdere GPX bestanden combineren: http://joewein.net/bike/gpxmerge/

Heel veel goed en gratis kaartmateriaalhttp://www.freizeitkarte-osm.de/garmin/de/index.html

Een eenvoudige omreken tool voor je coordinaten naar alle mogelijke notaties: http://www.gpscoordinaten.nl/converteer-utm-coordinaten.php.